Groetjes uit Benissa: historie, baaien en mediterrane sfeer

Benissa ligt aan de Costa Blanca Noord, tussen Calpe en Moraira, maar wie alleen langs de kust rijdt zou gemakkelijk kunnen missen waar de plaats zelf eigenlijk ligt. Het historische centrum bevindt zich namelijk landinwaarts, terwijl de gemeente daarnaast ongeveer vier kilometer mediterrane kust bezit met kleine baaien, kliffen en villa’s tussen het groen.

Dat maakt Benissa interessant voor zowel bezoekers als woningzoekers. U kunt midden tussen oude Spaanse straten wonen, kiezen voor een landelijke woning tussen wijngaarden en amandelbomen of juist richting Benissa Costa gaan voor een villa vlak bij zee. En binnen korte tijd staat u bovendien in Calpe, Moraira, Jávea of het binnenland van de Marina Alta.

Benissa en Benissa Costa zijn twee heel verschillende werelden

Dit is waarschijnlijk het eerste wat u moet weten wanneer u naar woningen in Benissa kijkt. Benissa-stad ligt niet direct aan zee. Het oude centrum bevindt zich enkele kilometers landinwaarts en heeft een duidelijk Spaans karakter met winkels, scholen, horeca, markten en historische gebouwen.

Benissa Costa is de naam die vaak wordt gebruikt voor het verspreide woongebied langs de kust. Hier vindt u vooral villa’s en kleinere wooncomplexen rondom baaien als La Fustera, Baladrar en L’Advocat.

Een woning met als locatie ‘Benissa’ kan daardoor midden in een Spaanse straat liggen óf in een heuvelachtige villawijk met uitzicht op de Middellandse Zee. Bij een woningzoektocht is de exacte ligging hier dus ontzettend belangrijk.

Een oud centrum met islamitische wortels

Het historische Benissa gaat ver terug. Volgens de lokale geschiedschrijving ontwikkelde de oorspronkelijke nederzetting zich als een islamitische landbouwgemeenschap die waarschijnlijk werd beheerd door de Berberfamilie Banu-Isa. Daar wordt ook de naam Benissa mee in verband gebracht. In 1244 bereikte de christelijke verovering onder Jaume I deze omgeving en ontstond geleidelijk een gemengde samenleving van christelijke en islamitische inwoners, totdat de Moriscos in 1609 werden verdreven.

Dat verleden is nog steeds terug te zien in het compacte stratenpatroon van het oude centrum. Hier vindt u smalle straatjes, oude natuurstenen gevels, smeedwerk, wapenschilden en statige huizen die totaal niet passen bij het beeld dat veel mensen hebben van een moderne Costa Blanca-kustplaats.

Carrer Puríssima vertelt bijna het hele verhaal

Een goede manier om Benissa te ontdekken is door Carrer Puríssima te volgen. Deze straat loopt als een historische as door het centrum en verbindt gebouwen en plekken uit verschillende perioden met elkaar.

U komt onder andere langs de Placeta de l’Església Vella, de zestiende-eeuwse Sala del Consell, historische woningen en uiteindelijk de grote kerk van de Puríssima Xiqueta. De toeristische dienst beschrijft de straat eigenlijk als een tijdlijn waarop middeleeuwse, renaissance- en twintigste-eeuwse architectuur naast elkaar staan.

Wij zouden hier vooral niet te snel doorheen lopen. Juist de deuren, gevels, kleine pleinen en doorkijkjes maken het oude Benissa leuk.

De ‘Catedral de la Marina’

Aan het einde valt één gebouw direct op: de Basílica Menor de la Puríssima Xiqueta.

De kerk werd gebouwd tussen 1902 en 1929, is ongeveer 35 meter hoog en werd uitgevoerd in neogotische stijl. Door de enorme afmetingen kreeg het gebouw in de streek de bijnaam Catedral de la Marina.

Het is opvallend hoe groot de kerk is voor een plaats als Benissa. De twee torens en de centrale koepel bepalen vanuit veel richtingen het silhouet van het dorp.

De Puríssima Xiqueta is bovendien niet alleen een gebouw. De gelijknamige patroonheilige speelt een centrale rol in een van de belangrijkste feesten van Benissa.

Een bijzonder verhaal achter de Puríssima Xiqueta

Volgens de lokale overlevering werd een kleine afbeelding van de Maagd door twee onbekende pelgrims achtergelaten in het huis van Juan Vives. Later werden verschillende wonderen aan de afbeelding toegeschreven en in 1864 werd de Puríssima Xiqueta officieel patroonheilige van Benissa.

Dat verklaart waarom haar naam overal terugkomt.

Vanaf de vierde zondag van april worden jaarlijks de grote Fiestas Patronales de la Puríssima Xiqueta gehouden. Processies, bloemoffers, muziek, vuurwerk, mascletàs en verschillende feestdagen vullen Benissa gedurende ruim een week.

Calle Desamparats: de straat van de rijken

Een van de mooiste historische straten is Calle Desamparats, traditioneel ook wel carrer dels rics genoemd: de straat van de rijken.

Vanaf het einde van de zeventiende eeuw vestigden welgestelde families zich hier nadat het stedelijke gebied was uitgebreid. Daardoor verschenen grotere herenhuizen met indrukwekkender gevels.

Een bekend voorbeeld is Casa Abargues, een huis uit de achttiende en negentiende eeuw waar nog historische inrichting bewaard is gebleven. Daarnaast bevinden zich in het centrum de Cases del Batlle, die tegenwoordig onder andere culturele functies hebben.

Het geeft Benissa een verrassend statig randje dat u niet direct verwacht wanneer u de plaats alleen van woningadvertenties kent.

Sala del Consell

Ook de Sala del Consell is bijzonder. Het zestiende-eeuwse gebouw behoort tot de oudste openbare gebouwen van Benissa en valt op door de grote natuurstenen bogen.

De lokale tosca-steen die u in verschillende historische gebouwen ziet, kwam onder andere uit oude steengroeven aan de kust. Zelfs tijdens het wandelen over het huidige Paseo Ecológico komt u langs een voormalige groeve waar dit bouwmateriaal werd gewonnen.

Zo blijken kust en oude stad historisch veel sterker met elkaar verbonden dan u op het eerste gezicht zou denken.

De riberers verlieten Benissa maandenlang voor werk

Een van de meest interessante verhalen uit Benissa gaat niet over rijke families, maar juist over gewone arbeiders: de riberers.

Omdat de droge landbouwgrond rond Benissa onvoldoende inkomen opleverde, trokken mannen uit Benissa en omliggende dorpen in de negentiende en een deel van de twintigste eeuw te voet naar de Ribera del Júcar. Daar werkten ze tijdelijk op de rijstvelden. Dat gebeurde vaak twee keer per jaar.

Ze droegen traditioneel een blauwe kiel en kregen daardoor ook de bijnaam blavets. Het afscheid van hun familie en de lange tocht richting Valencia waren een belangrijk onderdeel van het lokale leven.

Hun route kunt u tegenwoordig zelf lopen

Vandaag herinnert de Ruta dels Riberers PR-CV 388 aan deze arbeiders.

De route begint bij Benissa en volgt een deel van het oude traject door een landschap van wijngaarden, amandelbomen, olijfbomen, oude landhuizen en bergen.

In het centrum staat bovendien een monument voor de riberers. Zelfs tijdens de jaarlijkse feesten van de Puríssima Xiqueta bestaat nog altijd een speciale Dia dels Riberers.

Dit soort verhalen maken Benissa voor ons juist interessant: de mooie villa’s en baaien zijn maar één deel van de plaats.

Dan rijden we richting Benissa Costa

Vanaf het oude centrum rijdt u richting Moraira en Calpe en verandert de omgeving geleidelijk.

De bebouwing wordt verspreider, er verschijnen meer villa’s en uiteindelijk komt de Middellandse Zee in beeld. De kust van Benissa is maar ongeveer vier kilometer lang, maar zit opvallend vol kleine baaien en verschillende landschappen.

Van zuid naar noord komt u onder andere langs Les Bassetes, La Fustera, Els Pinets, La Llobella, L’Advocat en Baladrar.

Geen kilometerslang stadsstrand dus, maar steeds kleine stukken kust tussen rotsen en groen.

La Fustera is het bekendste strand

Playa de la Fustera is het belangrijkste zandstrand van Benissa Costa.

Het strand is ongeveer 110 meter lang en 40 meter breed en ligt tussen twee rotsachtige uitlopers. Er zijn onder andere horeca, een picknickzone, toiletten, parkeergelegenheid en in het zomerseizoen reddingsdiensten.

Voor gezinnen is dit waarschijnlijk een van de gemakkelijkste stranden van Benissa. Tegelijkertijd is het klein genoeg om nog steeds duidelijk anders aan te voelen dan de grote stranden van Calpe of Benidorm.

Vlakbij bevindt zich bovendien Tourist Info Benissa Playa en het Aula de la Mar.

De beste manier om de kust te zien: het Paseo Ecológico

Wat ons betreft moet u in Benissa Costa minstens een stuk van het Paseo Ecológico lopen.

Het gemarkeerde pad volgt grote delen van de ongeveer vier kilometer lange kust en is verdeeld in verschillende trajecten. Een beschreven route van Les Bassetes richting L’Advocat is ongeveer 3,5 kilometer lang en relatief eenvoudig. Langs de route staan informatiepanelen over geologie, planten, dieren en lokale geschiedenis.

U loopt letterlijk boven en tussen de baaien. Daardoor krijgt u veel meer van de kust te zien dan wanneer u alleen met de auto bij La Fustera parkeert.

Els Pinets en La Llobella

Na La Fustera volgen kleinere baaien.

Cala dels Pinets is klein en rotsachtig en vormt een mooi vertrekpunt om richting het natuurlijke gebied van Mar Morta i Roques Negres te wandelen. Verderop ligt La Llobella, die door de lokale toeristische dienst wordt omschreven als de rustigste en meest natuurlijke baai van de Benissa-kust.

Hier merkt u goed hoe grillig de kust is. Soms liggen de villa’s vlakbij, maar vanaf het water en wandelpad overheersen vooral rotsen, pijnbomen en zee.

L’Advocat

Platgeta de l’Advocat heeft een klein strandgedeelte en een stenen golfbreker die de baai gedeeltelijk tegen golven beschermt.

Het water is populair om te snorkelen en rond de baai liggen goed bewaarde velden met Posidonia oceanica. De naastgelegen Cantalar-klif bereikt ongeveer 47 meter hoogte.

In de zomer is er horeca en zijn er aanvullende voorzieningen.

Voor woningzoekers is dit meteen een goed voorbeeld van Benissa Costa: een kleine baai beneden en woningen verspreid tegen de groene hellingen erboven.

Baladrar

Nog wat verder richting Moraira ligt Cala Baladrar.

De baai bestaat voornamelijk uit kiezels en wordt omringd door hoogteverschillen, rotsen en mediterrane vegetatie. Een natuurlijke rotspunt verdeelt het gebied in Baladrar en La Goleta.

Het is een veel ruiger beeld dan een klassiek zandstrand.

Juist daarom vinden veel mensen deze kust zo aantrekkelijk: iedere baai ziet er weer anders uit.

Les Bassetes richting Calpe

Aan de andere kant ligt Bahía de Les Bassetes, waar een jachthaven en watersportvoorzieningen zijn gevestigd.

Vanuit de Benissa-kustwandeling kunt u richting Club Náutico Les Bassetes lopen. Hier zijn onder andere een zeil- en duikschool aanwezig.

Daarna gaat de kust vrijwel ongemerkt over richting Calpe.

Ook hier merkt u weer hoe centraal Benissa ligt: Moraira aan de ene kant en Calpe aan de andere.

Onder water is minstens zoveel te zien

De rotsachtige kust en de posidoniavelden maken Benissa interessant voor snorkelen en duiken.

De gemeente heeft zelfs zes afzonderlijke snorkelroutes uitgewerkt bij Les Bassetes, La Fustera, Els Pinets, La Llobella, L’Advocat en Baladrar.

In en rond de posidonia leven onder andere verschillende vissen, octopussen, zee-egels en zeesterren.

Voor wie graag actief met de zee bezig is, heeft deze kleine kuststrook dus verrassend veel te bieden.

Achter de kust begint alweer het platteland

Rijdt u vanaf zee weer landinwaarts, dan verandert het landschap snel in terrassen, wijngaarden, amandelbomen en olijfgaarden.

Benissa ligt precies tussen zee en bergen en dat heeft ook invloed op de landbouw. De lokale toeristische dienst noemt onder andere Moscatel de Alejandría en Giró als traditionele druivenrassen. De zeebries, lokaal Llebeig genoemd, draagt bij aan het klimaat van de wijngaarden.

Daarmee sluit Benissa mooi aan bij de wijntraditie van de hele Marina Alta, van Teulada en Moraira tot Jalón en Llíber.

Benissa heeft ook echte berggebieden

De kust krijgt vaak de meeste aandacht, maar rond Benissa liggen verschillende mooie wandelgebieden.

Routes voeren bijvoorbeeld richting de Sierra de Bèrnia, Oltà en door het landelijke gebied rondom het dorp. Ook de Ruta dels Riberers trekt vanuit Benissa de valleien en bergen in.

Daardoor kunt u hier heel gemakkelijk afwisselen: de ene dag snorkelen bij La Fustera en de volgende dag wandelen tussen bergen en wijngaarden.

Dat is precies het soort combinatie waar de Costa Blanca Noord sterk in is.

Zaterdag is marktdag

Iedere zaterdagochtend wordt in Benissa de weekmarkt gehouden.

Verse groenten, fruit en andere voedingsmiddelen vindt u rond Carrer Sant Josep, terwijl kleding, schoenen, planten en andere artikelen onder andere rond Carrer Sant Nicolau en Hort de Bordes staan. De huidige markturen zijn van ongeveer 08.00 tot 13.30 uur.

Voor permanente bewoners is dat zo’n typisch vast ritueel. Eerst de markt, daarna een koffie in het centrum en met verse producten weer naar huis.

Moros y Cristianos kwam pas relatief laat naar Benissa

De Moros y Cristianos van Benissa hebben een verrassend recente geschiedenis.

De eerste aanzet ontstond in de jaren zeventig, mede door werknemers uit plaatsen als Alcoy, Cocentaina, Jijona en Villena die hun feesttradities meenamen naar Benissa. Vanaf 1980 werden de Moros y Cristianos als zelfstandige festiviteit rond San Pedro op 29 juni georganiseerd.

In 2018 kregen de feesten de status van Fiesta de Interés Turístico Provincial.

Dat betekent dus dat een traditie niet honderden jaren oud hoeft te zijn om heel sterk onderdeel van een plaats te worden.

Putxero de polp: octopus uit de kookpot

Benissa heeft ook een gerecht dat u eigenlijk nergens anders precies zo tegenkomt: putxero de polp.

Het is een stevige stoofpot waarin octopus wordt gecombineerd met onder andere aardappel, zoete aardappel, kikkererwten of bonen, groenten en amandelen. Met een deel van de bouillon wordt vervolgens apart rijst bereid.

Dat is een perfect voorbeeld van de ligging van Benissa tussen zee en binnenland. Octopus uit de mediterrane keuken wordt gecombineerd met een gerecht dat qua opbouw veel meer doet denken aan stevige landelijke kost.

En de lokale slager is hier ook belangrijk

Benissa staat daarnaast bekend om ambachtelijke vleeswaren.

Lokale slagers maken onder andere botifarres, longaniza, blanquets, bufa en een eigen soort sobrasada. Die Benisser sobrasada verschilt volgens de lokale toeristische dienst van de Mallorcaanse versie door onder andere de grovere structuur en traditionele productiewijze.

Verder zijn coques, bull amb ceba, verschillende rijstgerechten, amandelgebak, pompoenbeignets en pastissets de moniato typische smaken uit de omgeving.

Een bezoek aan Benissa hoeft dus absoluut niet alleen uit sightseeing te bestaan.

Benissa, Moraira of Calpe?

Voor woningzoekers is het interessant om Benissa naast Moraira en Calpe te leggen.

Moraira voelt compacter en duidelijker als kustplaats, met centrum, haven en stranden dicht bij elkaar. Calpe is groter en stedelijker, met brede stranden, veel appartementen en de Peñón de Ifach.

Benissa zit daar bijna tussenin. Het echte centrum ligt landinwaarts, terwijl de kust voornamelijk uit kleine baaien en verspreide villa-urbanisaties bestaat.

Wie liever geen groot appartementenfront voor de deur heeft, kan dat juist aantrekkelijk vinden.

Wonen in het historische Benissa

In Benissa-stad woont u veel meer midden in het normale Spaanse dagelijkse leven.

Hier zijn supermarkten, scholen, gezondheidszorg, winkels, horeca, sportvoorzieningen en lokale markten aanwezig. U kunt bovendien gemakkelijker veel dagelijkse zaken te voet regelen dan vanuit een verspreide villa-urbanisatie.

Het woningaanbod bestaat hier onder andere uit appartementen, traditionele stadswoningen en woningen aan de rand van de bebouwde kom.

Wie vooral authenticiteit zoekt en het strand niet iedere dag lopend hoeft te bereiken, zou het centrum daarom zeker niet overslaan.

Wonen aan Benissa Costa

Aan Benissa Costa ligt het accent veel sterker op vrijstaande woningen.

Villa’s met tuin en zwembad zijn hier gebruikelijk en door het heuvelachtige terrein hebben veel woningen open uitzicht of zelfs zeezicht. Tegelijkertijd betekent die verspreide ligging dat een auto voor vrijwel alle dagelijkse zaken belangrijk is.

Let bij een woning daarom niet alleen op de afstand ‘in kilometers’ tot zee. Een baai kan hemelsbreed heel dichtbij liggen terwijl de route over bochtige of steile wegen loopt.

Ook oriëntatie en winterzon zijn in deze heuvelachtige woongebieden belangrijke punten.

Nieuwbouw en luxe villa’s

De woningmarkt van Benissa bevat een behoorlijk sterk hoger segment, met name langs de kust.

In het actuele aanbod van Casas Palmeras staan bijvoorbeeld moderne nieuwbouwvilla’s met grote percelen, privézwembad en zeezicht of een ligging op korte afstand van zee.

Dat betekent niet dat heel Benissa uitsluitend luxe vastgoed is. In en rond het dorp vindt u een ander type woningmarkt.

Juist daarom is het verstandig om Benissa-stad, het buitengebied en Benissa Costa afzonderlijk te bekijken.

Emigreren naar Benissa

Voor wie permanent naar Spanje wil verhuizen heeft Benissa een interessante balans.

Het oude centrum blijft duidelijk Spaans en Valenciaans, terwijl in de kustgebieden een veel grotere internationale gemeenschap woont. U kunt daardoor bewust kiezen hoeveel internationaal of lokaal u wilt wonen.

Daarnaast liggen grotere plaatsen als Calpe, Dénia en Jávea dichtbij en bent u via de hoofdwegen goed verbonden met zowel Alicante als Valencia.

Een huis kopen in Benissa

Bij een huis kopen in Benissa zouden wij daarom beginnen met drie opties: centrum, campo of costa.

Wilt u graag lopend naar winkels en horeca en onderdeel worden van een Spaanse plaats? Kijk dan eerst in en rond het historische centrum. Wilt u ruimte, grond en meer privacy, dan wordt het landelijke gebied interessant. Wilt u vooral zeezicht, een zwembad en de baaien vlakbij, dan komt Benissa Costa in beeld.

Bij landelijke woningen is juridische controle van grond, gebouwen, zwembad en eventuele aanbouwen extra belangrijk. Aan de kust zouden wij juist veel aandacht besteden aan bereikbaarheid, hellingen, oriëntatie en afstand tot dagelijkse voorzieningen.

Waarom Benissa het ontdekken waard is

Begin op zaterdagochtend op de markt en loop daarna via Carrer Puríssima door het historische centrum. Bekijk de oude herenhuizen, Sala del Consell en de enorme Puríssima Xiqueta en zoek onderweg het monument voor de riberers.

Rijd daarna richting La Fustera en loop een stuk van het Paseo Ecológico langs de baaien. Stop bij L’Advocat of Baladrar en kijk hoe anders dit gedeelte van dezelfde gemeente voelt.

Een andere dag kunt u juist richting de wijngaarden en bergen trekken.

Een middeleeuws Spaans centrum, kleine mediterrane baaien, wijngaarden, bergen en villa’s tussen het groen: Benissa heeft verrassend veel gezichten.

Groetjes uit Benissa!