Groetjes uit Villena: kastelen, wijn en het Spaanse binnenland

Wie bij Alicante vooral aan stranden en palmbomen denkt, ontdekt in Villena een compleet andere wereld. De stad ligt in het binnenland van de provincie Alicante, in de comarca Alto Vinalopó, op ongeveer 58 kilometer van Alicante. Met ruim 34.000 inwoners en een gemeentegebied van ongeveer 345 km² is Villena bovendien veel groter dan veel mensen verwachten.

Hier bepalen bergen, wijngaarden, landbouwgronden en een indrukwekkend kasteel het landschap. Villena ligt op een historische doorgangsroute tussen de Middellandse Zee en het Spaanse binnenland en dat merkt u aan alles: de geschiedenis, de keuken en zelfs het klimaat voelen anders dan direct aan de Costa Blanca.

Het Castillo de la Atalaya waakt over de stad

U kunt er eigenlijk niet omheen. Hoog boven Villena staat het Castillo de la Atalaya, het grote herkenningspunt van de stad. De vesting stamt uit de Almohadische periode en werd in de twaalfde eeuw gebouwd. In de vijftiende eeuw werd het kasteel verder uitgebreid onder Juan Pacheco, de tweede markies van Villena.

Vanaf het kasteel kijkt u uit over de stad, de wijde vlakte van het Alto Vinalopó en de omliggende bergen. Vooral wanneer u Villena voor het eerst bezoekt, vinden wij dit een goede plek om te beginnen. Van bovenaf ziet u meteen hoe anders deze omgeving is dan de kustgebieden van Alicante.

Onder de muren ontstond eeuwen geleden de Arabische nederzetting waaruit het historische Villena zich verder ontwikkelde.

El Rabal: het oude Villena

Onder het kasteel ligt El Rabal, een van de oudste wijken van Villena. Hier wordt het stratenpatroon smaller en onregelmatiger en vindt u kleine pleinen, traditionele woningen en de Iglesia de Santa María.

Dit gedeelte van de stad voelt heel anders dan de brede straten en winkelgebieden van het moderne Villena. Het is vooral leuk om zonder strak plan door de straatjes te lopen en daarna richting Plaza Mayor en Plaza de Santiago te wandelen.

De Plaza Mayor behoort tot de oudste pleinen van de stad en is bovendien verbonden met een van Villena's beroemdste inwoners: componist Ruperto Chapí werd hier geboren.

Iglesia de Santiago: gotiek met een bijzonder detail

Aan Plaza de Santiago staat de indrukwekkende Iglesia Arcedianal de Santiago. De kerk werd tussen de veertiende en zestiende eeuw gebouwd en combineert gotische en renaissancistische elementen.

Binnen vallen vooral de twaalf gedraaide zuilen op. Ook de doopvont, die wordt toegeschreven aan Jacobo Florentino, is een van de bijzondere onderdelen van het gebouw.

Op hetzelfde plein vindt u het renaissancistische Palacio Municipal en het Museo Festero. Alleen al rondom Plaza de Santiago heeft u dus genoeg om een tijdje rond te kijken.

Bijna tien kilo goud: het Tesoro de Villena

Villena heeft iets wat u hier misschien helemaal niet verwacht: een van de belangrijkste prehistorische goudvondsten van Europa.

Het Tesoro de Villena werd in 1963 ontdekt door archeoloog José María Soler en bestaat uit 66 voorwerpen, waaronder gouden kommen, armbanden en flessen. In totaal bevat de vondst bijna tien kilo goud en de voorwerpen werden ongeveer 3.000 jaar geleden verborgen.

Tegenwoordig is de schat te zien in het MUVI – Museo de Villena. Het museum vertelt niet alleen het verhaal van de schat, maar laat de geschiedenis van deze omgeving zien vanaf de prehistorie tot het heden.

Zelfs wanneer u normaal gesproken niet snel een archeologisch museum binnenloopt, zouden wij hier toch een uitzondering maken.

Cabezo Redondo: Villena vóór Villena bestond

De prehistorische geschiedenis gaat nog verder. Buiten de stad ligt Cabezo Redondo, een belangrijke nederzetting uit de Bronstijd van ongeveer 3.500 jaar oud.

Archeologen hebben hier resten gevonden van woningen, ovens, vloeren en een duidelijk georganiseerde nederzetting. Er wordt geschat dat er destijds ongeveer 500 tot 750 mensen konden wonen. Cabezo Redondo wordt gezien als een van de belangrijkste archeologische vindplaatsen van de Comunitat Valenciana.

De beroemde goudschat van Villena wordt bovendien regelmatig in verband gebracht met deze welvarende prehistorische gemeenschap.

Ruperto Chapí en zijn eigen theater

Een andere naam die u in Villena regelmatig tegenkomt is Ruperto Chapí. De componist werd hier in 1851 geboren en groeide uit tot een van de bekende namen binnen de Spaanse zarzuela.

Het huidige Teatro Chapí werd in 1925 geopend en combineert verschillende bouwstijlen, waaronder neomudéjar en neoclassicistische elementen. Het theater werd in de jaren negentig grondig gerestaureerd en is tegenwoordig nog steeds actief.

Er worden ook rondleidingen georganiseerd. Dat is leuk wanneer u niet alleen de voorstelling wilt zien, maar ook het gebouw zelf.

Moros y Cristianos op enorme schaal

Als er één periode is waarin Villena compleet verandert, dan is het begin september. Van 4 tot en met 9 september worden de grote Fiestas de Moros y Cristianos gehouden ter ere van de Virgen de las Virtudes.

Veertien comparsas doen mee, verdeeld over zeven Moorse en zeven christelijke groepen. Bij de grote optochten nemen meer dan 12.000 feestgangers deel, waardoor Villena een van de meest massaal beoefende Moros y Cristianos-tradities ter wereld heeft.

De feesten zijn sinds 2015 erkend als Fiesta de Interés Turístico Nacional. In 2026 is bovendien het officiële traject gestart om de festiviteiten ook als internationaal toeristisch belang erkend te krijgen.

Kostuums, muziekkorpsen, buskruit, optochten en duizenden deelnemers vullen dagenlang de stad. Wie ooit een groot Spaans feest van dichtbij wil meemaken, kan moeilijk om Villena heen.

La Morenica en Las Virtudes

De beschermheilige van Villena is de Virgen de las Virtudes, die door inwoners liefkozend La Morenica wordt genoemd.

Haar heiligdom staat buiten de stad in Las Virtudes. Volgens de lokale traditie werd zij aan het einde van de vijftiende eeuw uitgeroepen tot beschermheilige en ontstond de gewoonte om vanuit Villena naar het heiligdom te trekken. Deze geschiedenis is nog altijd nauw verweven met de huidige Moros y Cristianos-feesten.

Las Virtudes is bovendien een mooi uitgangspunt wanneer u de landelijke omgeving rondom Villena wilt ontdekken.

Villena is ook wijnland

Dat komt misschien als een verrassing wanneer u vooral aan kustgebieden denkt, maar Villena is een belangrijke wijnstad. Het klimaat en de hogere ligging zijn geschikt voor druiventeelt en rondom de stad liggen meerdere bodegas en grote oppervlakten met wijngaarden.

Vooral de Monastrell-druif speelt een belangrijke rol. Villena maakt deel uit van de Ruta del Vino de Alicante en volgens de lokale toeristische dienst heeft de gemeente zelfs het grootste aantal bodegas van de provincie Alicante.

Verschillende bodegas kunnen worden bezocht en bieden rondleidingen en proeverijen. Daardoor is Villena ook leuk voor een weekend waarin u cultuur met wijn en gastronomie combineert.

En dan is er nog Fondillón

Een bijzondere Alicante-wijn die ook rond Villena wordt geproduceerd is Fondillón. Deze historische wijn wordt gemaakt van Monastrell en heeft een geschiedenis die eeuwen teruggaat.

Villena besteedt er tijdens wijnactiviteiten en proeverijen veel aandacht aan. Tijdens Enotur Villena worden bijvoorbeeld bodegabezoeken, speciale menu's, wijnwandelingen en proeverijen georganiseerd. In 2026 vond Enotur plaats van 6 tot en met 15 februari.

Voor wijnliefhebbers is het binnenland van Alicante daardoor minstens zo interessant als veel bekendere Spaanse wijngebieden.

Gachamiga, gazpacho en stevige binnenlandse keuken

Ook aan tafel merkt u dat Villena niet aan zee ligt. De gastronomie vormt een combinatie van mediterrane en Manchegische invloeden, logisch gezien de ligging tussen de kust en de Meseta.

Een bekend gerecht is gachamiga, gemaakt van onder andere bloem, knoflook, olie en water. Ook gazpacho villenero is typisch, maar verwacht daarbij geen koude tomatensoep: hier gaat het om een stevig gerecht met onder andere konijn, kip, paddenstoelen, slakken en stukken gazpachobrood.

Andere traditionele gerechten zijn triguico picao, arroz y pata en de pelotas de relleno die vooral rond Moros y Cristianos worden gemaakt.

Dit is duidelijk eten voor het Spaanse binnenland.

De Sierra de Salinas

Rondom Villena vindt u veel meer natuur dan u vanuit de stad misschien verwacht. Vooral de Sierra de Salinas is een belangrijk natuurgebied met pijnbossen, steeneiken en verschillende soorten roofvogels en andere wilde dieren.

Daarnaast liggen onder andere Peña Rubia, El Morrón en de Sierra de la Villa binnen de gemeente. Er lopen verschillende gemarkeerde wandelroutes door het landschap.

Wie in dit deel van Alicante woont, krijgt daardoor bergen en natuur bijna als achtertuin.

Wandelen, fietsen en zelfs via ferrata

Villena is ook interessant voor actieve buitenmensen. Vanuit de Sierra de la Villa lopen verschillende wandelroutes en er zijn twee via ferrata-trajecten. Een daarvan loopt langs het Castillo de Salvatierra, een oude islamitische versterking die vroeger de doorgang door het Vinalopó bewaakte.

Liever iets rustiger? Dan is de Vía Verde del Chicharra een leuke fiets- en wandelroute. Deze volgt een voormalige spoorlijn en loopt vanuit Las Virtudes richting Biar. Het officiële traject is ongeveer 15 kilometer lang.

Onderweg ziet u landbouwgrond, wijngaarden en bergen in plaats van appartementen en stranden.

Een stad met verrassend goede verbindingen

Ondanks de ligging in het binnenland is Villena helemaal niet afgelegen. De A-31 verbindt de stad rechtstreeks met Alicante en richting Madrid. Alicante ligt op ongeveer 58 kilometer en luchthaven Alicante-Elche op ongeveer 60 kilometer.

Daarnaast heeft Villena zowel een regulier treinstation in de stad als een AVE-station voor hogesnelheidstreinen. Vanuit de regio zijn onder andere Alicante, Madrid, Albacete, Valencia en andere Spaanse steden per trein bereikbaar.

Voor mensen die permanent in het binnenland willen wonen, is dat een behoorlijk voordeel.

Een heel ander klimaat dan aan zee

Wie vanuit Alicante of Benidorm naar Villena rijdt, merkt niet alleen dat het landschap verandert. Ook het klimaat voelt anders. Villena ligt hoger en verder van de Middellandse Zee, waardoor de verschillen tussen zomer en winter duidelijker zijn.

Zomers kunnen warm en droog zijn, maar in de winter kunnen de temperaturen vooral 's nachts flink lager liggen dan direct aan de kust.

Voor woningzoekers is dat iets om bewust mee te nemen. Wie uitsluitend voor zachte kustwinters naar Spanje verhuist, zal Villena anders ervaren dan iemand die juist houdt van echte seizoenen en het Spaanse binnenland.

Wonen in Villena

Villena is groot genoeg om voor vrijwel alle dagelijkse zaken in de stad zelf terecht te kunnen. Er zijn scholen, winkels, supermarkten, horeca, sportvoorzieningen, medische voorzieningen en een uitgebreid cultureel leven.

Tegelijkertijd rijdt u vanuit het centrum binnen enkele minuten het landelijke buitengebied in. Daar vindt u wijngaarden, landbouwgrond en verspreid liggende woningen en finca's.

Het woningaanbod is daardoor anders dan in plaatsen als Benidorm of Torrevieja. Naast appartementen en stadswoningen vindt u in en rond Villena vrijstaande huizen, villa's en landelijke woningen met meer grond.

Villena of toch dichter bij de kust?

Villena is vooral interessant wanneer u bewust voor het binnenland kiest. Wie iedere dag naar het strand wil lopen, zal hier niet gelukkig worden. Alicante ligt bijna zestig kilometer verderop en Villena heeft een compleet andere leefstijl.

Daar staat tegenover dat u veel meer van het Spaanse binnenland meekrijgt. Wijngaarden, bergen, lokale feesten, een echte stad en landelijke woningen bepalen hier de omgeving.

Wie dit aantrekkelijk vindt, zou ook Pinoso eens moeten bekijken. Pinoso is kleiner en landelijker, terwijl Villena duidelijk meer het karakter van een complete stad heeft.

Emigreren naar Villena

Voor wie wil emigreren naar Spanje kan Villena vooral interessant zijn wanneer integratie in het Spaanse dagelijkse leven belangrijk is.

Er wonen natuurlijk buitenlandse inwoners, maar u komt hier niet terecht in een internationale kusturbanisatie waar u de hele dag Nederlands of Engels hoort. Spaans leren en gebruiken wordt daardoor sneller onderdeel van uw dagelijkse leven.

Daartegenover staan goede voorzieningen, relatief snelle verbindingen met Alicante en de rest van Spanje en een omgeving waarin u stad en platteland gemakkelijk kunt combineren.

Een huis kopen in Villena

Bij een huis kopen in Villena zouden wij eerst bepalen welke levensstijl u zoekt. Wilt u in de stad wonen en alles dichtbij hebben? Dan zijn appartementen, stadswoningen en woningen in de woonwijken rondom het centrum interessant.

Zoekt u juist ruimte, uitzicht en grond, dan wordt het buitengebied interessanter. Villena heeft een enorm gemeentelijk grondgebied en daar liggen verspreid veel landelijke woningen.

Bij finca's en woningen in het buitengebied is het extra belangrijk om vooraf goed te controleren wat juridisch geregistreerd is, welke bestemming de grond heeft en of eventuele uitbreidingen, zwembaden en bijgebouwen correct zijn vastgelegd.

Waarom Villena het ontdekken waard is

Villena is zo'n plaats die laat zien hoe veelzijdig de provincie Alicante eigenlijk is.

Begin bij het Castillo de la Atalaya, dwaal daarna door El Rabal en bekijk bijna tien kilo prehistorisch goud in het MUVI. Lunch met gachamiga of gazpacho villenero, bezoek 's middags een bodega en eindig de dag tussen de wijngaarden en bergen.

En komt u begin september, dan krijgt u er een van de indrukwekkendste Moros y Cristianos-feesten van Spanje bij.

Geen palmboulevard en geen strand, maar kastelen, wijn, geschiedenis en een heel andere manier van Spaans leven.

Groetjes uit Villena!